W świecie, gdzie przemoc wciąż dotyka zbyt wielu dzieci i młodzieży, szukamy nowych, skutecznych sposobów, by przerwać ten krąg cierpienia. Projekt, który realizowaliśmy z młodzieżą, miał właśnie to na celu. Stworzyliśmy grę „Vis Orbis”, aby uczyć, inspirować i wprowadzać realne zmiany. Wielu z nas, nawet nieświadomie, nosi ciężar traum, które wpływają na nasze decyzje i relacje.

Dlaczego gra? Ponieważ młodzież potrzebuje narzędzi, które angażują, rozwijają i edukują w sposób, który rozumieją. Gry dają im przestrzeń do działania, wyborów i przemyśleń – a to właśnie jest klucz do zmiany.

Wspólne odkrywanie trudnej prawdy o przemocy

Gra „Vis Orbis” powstała, by mówić o przemocy, ale nie w sposób, który przytłacza. Umożliwia młodym ludziom wcielanie się w role, podejmowanie decyzji i zrozumienie, jak trudno jest wyrwać się z cyklu przemocy. Dzięki wspólnej pracy nad scenariuszami i postaciami, uczniowie zaczynają dostrzegać, jak wiele wpływu mają doświadczenia przeszłości na nasze zachowanie. To, co widzieliśmy, było niesamowite – młodzi ludzie w pełni angażowali się w dyskusje, analizując dylematy bohaterów gry.

Wprowadzenie zasady „Nic o nas bez nas” nie tylko kształtuje społeczność opartą na szacunku i zrozumieniu, ale również stawia przed nami wyzwanie: jak autentycznie włączyć głos dzieci i młodzieży w procesy decyzyjne. Czy warto słuchać młodych? Jak stworzyć warunki do ich realnej partycypacji? Jakie są skutki ignorowania ich głosu? Przyjrzyjmy się, jakie korzyści niesie za sobą prawdziwa partycypacja młodych ludzi i jak możemy już dziś, w swoich dziedzinach, przyczynić się do tego, żeby świat był miejscem, w którym każdy głos, bez względu na wiek, jest naprawdę słyszany.

Osobiste motto

Nie wyobrażam sobie, żeby działania i decyzje podejmowane w sprawie dzieci i młodzieży odbywały się bez ich uczestnictwa. Motto „Nic o nas bez nas” zrodziło się w początkach istnienia M-LAB i podkreśla główną misję stowarzyszenia. To jednocześnie odzwierciedlenie mojej osobistej misji. Ostatnie lata poświęciłam na budowanie platformy dla młodych, umożliwiając im aktywne uczestnictwo, zarówno w działaniach w ramach stowarzyszenia jak i jako koordynatorka ds. młodzieży i projektów kreatywnych w Koninie, będąc rzeczniczką ich praw, ambasadorką ich działań i patronką wspierającą ich działania.

Oto opowieść o marzeniach, nieoczekiwanych zwrotach sytuacji, trudnościach i sukcesach i o tym, jak współpraca z młodzieżą, innowacyjne metody i determinacja stworzyły M-LAB, przestrzeń rozwoju w Koninie.

Po powrocie z Nowego Jorku do Polski w 2016 roku los poprowadził mnie w moje rodzinne strony i to tu w Koninie zaczęłam moją przygodę z angażowaniem młodzieży w działania na rzecz ich własnego rozwoju. To był początek niezwykłej podróży, która przyniosła wiele wyzwań, ale także wiele nieoczekiwanych sukcesów. 

Odpowiedzią może być dialog jako metoda poznawania wzajemnych potrzeb i wypracowywania wspólnych rozwiązań. We wrześniu miałam przyjemność odwiedzić Norwegię i poznać wiele osób i organizacji, które wykorzystują dialog jako metodę pracy ze społecznościami lokalnymi. Wyjazd studyjny był częścią programu „Aktywni Obywatele”, w którym uczestniczę, reprezentując Stowarzyszenie M-LAB oraz Miasto Konin. Z tej wizyty wyciągnęłam wiele cennych wniosków, które mogę wykorzystać w moich własnych działaniach, i chciałbym się nimi z wami podzielić.

Po pierwsze: Blisko społeczności

Sztuka interaktywna w formie instalacji artystycznej to coś więcej niż tylko statyczne obrazy na ścianach galerii. To doświadczenie, które włącza widza jako aktywnego uczestnika, zapraszając go do eksploracji, interakcji i refleksji. Prace tego rodzaju wykorzystują często nowoczesne technologie, takie jak czujniki ruchu czy projekcje, aby tworzyć dynamiczne przestrzenie, w których twórczość artysty miesza się z indywidualnym doświadczeniem każdego odwiedzającego. Zapraszają widza do aktywnego oddziaływania na dzieło poprzez ruch, dźwięk, dotyk lub inne działania. Dzięki temu widz staje się współuczestnikiem i współtwórcą dzieła sztuki, mając wpływ na to, jak ono ewoluuje i przeżywane jest przez innych.

Moc sztuki w rozwiązywaniu problemów społecznych i dialogu

"Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi, a zapamiętam,  pozwól mi zrobić, a zrozumiem" - Konfucjusz

W Sheffield miałam okazję doświadczyć dwóch bardzo ciekawych interaktywnych instalacji poruszających problemy społeczne.

"Yes, it’s Plastic, but…" w Millenium Gallery, podczas mojej wizyty we wrześniu ubiegłego roku. Instalacja stworzona przez artystkę Lynne Chapman, która eksplorowała kwestie tworzyw sztucznych i ekologiczne wyzwania związane z plastikiem. Razem ze studentami i wykładowcami z Uniwersytetu w Sheffield zebrała 5 milionów słów z mediów społecznościowych, z rozmów z wytwórcami plastiku, przetwarzających tworzywa sztuczne, sprzedawców i zwykłych konsumentów na temat tego co czują i co myślą w kwestii wykorzystania opakowań z tworzyw sztucznych, ponownego użycia i tego, co to znaczy być przyjaznym dla środowiska. Kluczowym słowem okazało się w nich słówko BUT (ALE) wyrażające opinie pełne sprzeczności i konfliktów. Na taśmach materiału wyszyła najczęściej pojawiające się zdania i poglądy. Ponieważ dzieją się one w głowie, praca miała formę wielkiej chmury myśli, którą można było sobie założyć na głowę. Chmura  zamętu, sprzeczności, zmartwień i niepokojów, frustracji, zamętu, napięcia i bezradności.